De zon verdwijnt in de winter niet volledig

Als de temperatuur daalt en de lucht grijs kleurt, lijkt de zon ver weg. Toch is de ultraviolette straling die van de zon afkomt niet gebonden aan warmte of zichtbaar licht. Juist dit misverstand zorgt ervoor dat veel mensen in de herfst en winter stoppen met het gebruik van zonnebescherming, terwijl de huid in die maanden onbeschermd aan uv-straling wordt blootgesteld.

UVA versus UVB: welk type is het probleem?

Zonlicht bestaat uit verschillende soorten straling. UVB-straling is verantwoordelijk voor zonnebrand en varieert sterk per seizoen: in de winter is de UVB-intensiteit in Nederland aanzienlijk lager. UVA-straling is echter het hele jaar door aanwezig in vrijwel gelijke hoeveelheden. UVA dringt dieper door in de huid, tot in de lederhuid, en speelt een centrale rol bij huidveroudering, de afbraak van collageen en het ontstaan van pigmentvlekken.

Dermatologen benadrukken dat chronische, lage blootstelling aan UVA over vele jaren cumulatieve schade veroorzaakt die pas later zichtbaar wordt als rimpels, pigmentveranderingen en een veranderde huidtextuur.

Bijzondere winterse situaties

Er zijn situaties in de winter waarbij de uv-belasting zelfs hoger uitvalt dan op een bewolkte zomerdag. Sneeuw reflecteert tot tachtig procent van de uv-straling, waardoor je bij wintersport aan een verdubbelde blootstelling kunt worden blootgesteld. Ook op grotere hoogte neemt de uv-intensiteit toe omdat er minder atmosfeer is om de straling te filteren.

Bewolking biedt bovendien minder bescherming dan veel mensen denken. Lichte bewolking filtert slechts een klein deel van de uv-straling. Zelfs op volledig bewolkte dagen bereikt een aanzienlijk deel van de UVA-straling het aardoppervlak.

De rol van autorijden en kantoorverlies

Veel mensen realiseren zich niet dat UVA-straling door gewoon vensterglas heen dringt. UVB wordt door glas tegengehouden, maar UVA niet. Wie regelmatig langere tijd in de auto zit of naast een raam werkt, loopt dus blootstelling op zonder het te merken. Dit verklaart waarom dermatologen soms een asymmetrische huidveroudering zien aan de kant die het vaakst naar het raam was gericht.

Wat betekent dit in de praktijk?

Dagelijkse bescherming het hele jaar door is geen overdrijving. Voor de gezichtshuid, de handen en andere onbedekte huidgedeelten is het raadzaam om ook in de winter een product te gebruiken met een brede spectrumdekking, dus bescherming tegen zowel UVA als UVB.

  • Let bij de keuze van een zonnebrandproduct op het UVA-logo of de PA-aanduiding naast de SPF-waarde.
  • SPF zegt alleen iets over UVB-bescherming, niet over UVA.
  • Bij wintersport of langdurig buiten zijn zijn hogere SPF-waarden en regelmatig hersmeren noodzakelijk.

De huid heeft geen intern geheugen voor schade, maar ze accumuleert uv-schade wel degelijk over de jaren. Bescherming in de winter is dan ook geen seizoensgebonden voorzorgsmaatregel, maar een logisch onderdeel van langdurige huidgezondheid.